Oorsmeer

Oorsmeer kan de aanleiding zijn voor een verstopt oor, daarbij vinden veel mensen oorsmeer er onhygiënisch uitzien. Toch heeft oorsmeer een aantal belangrijke functies te vervullen in onze gehoorgang. Oorsmeer wordt aangemaakt door kliertjes in de gehoorgang, die ieder mens heeft, en door de gehoorgang zelf. Het grootste deel van het oorsmeer blijft in de gehoorgang en dient daar als beschermlaag tegen troepjes en andere gevaren voor de gehoorgang. Het overige deel van het geproduceerde oorsmeer wordt via de gehoorgang uit uw oor gedreven, wat in principe automatisch gebeurd. Toch kan dit in sommige gevallen problemen met zich meebrengen, waarbij we spreken van een verstopt oor. Wat is oorsmeer precies? Hoe kun je oorsmeer verwijderen? Welke functies vervult het oorsmeer in onze gehoorgang en wat zijn de problemen die kunnen ontstaan als er sprake is van een overproductie aan oorsmeer of een ontoereikende afvoer van het oorsmeer?

De medische benaming voor oorsmeer is ‘cerumen’, wat een combinatie van de Latijnse woorden ‘cera’ en ‘aurium’ is. ‘Cera’ betekent ‘was’ en ‘aurium’ staat voor ‘van de oren’, wat de functie van het oorsmeer direct verklaart. Artsen willen oorsmeer ook wel eens benoemen als een combinatie van ‘sordes’ en ‘aurium’, wat voor ‘viezigheid van de oren’ staat.

Ontstaan van oorsmeer

Om de werking van oorsmeer in ons oor te kunnen begrijpen, is het noodzakelijk om eerst naar het ontstaan van oorsmeer te kijken. Ieder mens heeft tal van kliertjes in het buitenste deel van zijn of haar gehoorgang zitten, die het oorsmeer voor ons aanmaken. Oorsmeer is echter niet een opzichzelfstaande stof, het is een combinatie van talg, haartjes uit ons oor en huidschilvers. Samen vormt dit een plakkerige substantie, die verschilt per werelddeel. Zo spreken we van een Europeaanse/Afrikaanse vorm van oorsmeer, als het oorsmeer vochtig is en een bruingele kleur heeft. De Aziatische vorm van oorsmeer is veel droger en heeft een grijze kleur.

Ook uw leeftijd speelt een rol in de samenstelling van het oorsmeer. Des te ouder u bent, des te korreliger het oorsmeer ook zal worden. Op jonge leeftijd is er juist sprake van een soepele, lichtvochtige massa.

Functies van oorsmeer

Oorsmeer vult verschillende functies in binnen ons oor, waarvan het bieden van bescherming de meest belangrijke is. De huid in de gehoorgang is van zichzelf erg dun en kwetsbaar, waardoor ons lichaam zich genoodzaakt ziet zich te beschermen tegen beschadigingen en bijvoorbeeld uitdroging. Het oorsmeer zorgt ervoor dat vocht, vuil en bijvoorbeeld bacteriën van buiten ons oor niet bij de huid van de gehoorgang kunnen komen. Het oorsmeer wat we wel eens uit ons oor halen, is een overproductie.

Deze overproductie komt automatisch uit ons door, doordat er continu nieuwe oorsmeer wordt aangemaakt en daarmee de oude oorsmeer naar buiten wordt gedreven. Ook de bewegingen van uw kaken als u bijvoorbeeld kauwt of praat, zorgen voor het afvoeren van het oorsmeer uit uw gehoorgang.

Overigens wordt oorsmeer niet alleen binnen de gehoorgang in ons oor gebruikt, het dient ook elders als hulpmiddel om bescherming te bieden. Zo zijn er bepaalde bevolkingsgroepen die oorsmeer gebruiken als remedie tegen gebarsten lippen, omdat oorsmeer de lippen soepel houdt en barstjes daardoor kunnen herstellen. Het is echter niet aan te raden om oorsmeer hiervoor te gebruiken, door de bittere en vieze smaak.

Klachten als gevolg van oorsmeer

Over het algemeen komen er twee soorten klachten voor bij oorsmeer, te weten: een overproductie van oorsmeer in uw oor of een haperende afvoer van het oorsmeer. In beide gevallen kan er een ophoping van oorsmeer in uw oor ontstaan, wat we een oorsmeerprop noemen. Normaliter zal het lichaam de oorsmeerproductie zelf op peil houden en het overschot aan oorsmeer uit uw oor afvoeren. Helaas is dit, soms door ons eigen toedoen, niet mogelijk, waardoor uw oren verstopt raken. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als u regelmatig oordoppen draagt of een gehoorapparaat gebruikt. Ook kan een proces in uw lichaam de oorzaak van een oorsmeerprop zijn, denk bijvoorbeeld aan droog en hard oorsmeer in plaats van de flexibele variant, eczeem in uw gehoorgang, diabetes, enzovoorts. Hier kunt u vaak zelf weinig aan doen!

Mocht u te maken krijgen met klachten als gevolg van oorsmeer, dan is het raadzaam om een afspraak bij uw arts te maken. Wanneer u zelf probeert de oorsmeerprop te verwijderen met bijvoorbeeld een speld, een paperclip of een wattenstaafje, kunt u een blijvende schade aan uw gehoorgang aanrichten. Daarbij haalt u de oorsmeerprop in zo’n situatie vaak niet uit uw oor, maar duwt u deze er juist verder in. Een arts heeft een oorsmeerprop vaak snel voor u verwijderd, door uw oor uit te spuiten.

Overigens hoeft het niet per definitie zo te zijn dat u last heeft van een oorsmeerprop, er kunnen nog veel meer oorzaken zijn van pijn aan uw oor of gehoorgang. Een verstopt oor als gevolg van overtollig oorsmeer herkent u over het algemeen aan een pijnlijk of jeukend gevoel in uw gehoorgang. Dit kan gepaard gaan met zogenaamde oorsuizen, duizeligheid of slechter horen. Mocht u zich al in een vergevorderd stadium bevinden, dan er ook sprake zijn van een ontsteking in uw gehoorgang. U dient in dit geval direct naar een huisarts te gaan om verdere schade te voorkomen.